Procesy Stanów Szczytowych

Peakstates – Szczytowe Stany Świadomości Szczytowe stany świadomości pojawiają się w momentach, gdy człowiek doświadcza głębokiego spokoju, wewnętrznego wyciszenia oraz poczucia harmonii. Towarzyszy im wrażenie zwolnienia tempa życia, większej przestrzeni w umyśle, jasności myśli oraz poczucia, że podążamy właściwą drogą. Nie każdy jednak ma do nich łatwy dostęp. Jedną z najczęściej wskazywanych przyczyn jest powstawanie blokad już na bardzo wczesnym etapie rozwoju – jeszcze w okresie prenatalnym. Mogą one pojawić się w czasie kluczowych momentów rozwojowych, takich jak zapłodnienie, zagnieżdżenie zarodka w macicy, rozwój płodowy czy sam poród. Dla wielu noworodków poród bywa doświadczeniem bardzo intensywnym, a nawet traumatycznym, niezależnie od tego, że z medycznego punktu widzenia przebiegał prawidłowo.

Organizacja ISPS – Instytut Badań nad Stanami Szczytowymi

przez wiele lat analizowała zjawisko tych stanów. Jedną z kluczowych postaci w tych badaniach był założyciel instytutu, Grant McFetridge. Od wczesnych lat życia doświadczał on szczególnego rodzaju stanu świadomości określanego jako Ścieżka Piękna. Charakteryzuje się on silnym poczuciem obecności „tu i teraz”, żywotności oraz naturalnym odczuwaniem piękna świata – podobnym do atmosfery beztroskich wakacji.

W pewnym momencie swojego życia McFetridge utracił ten stan. Stało się to po silnym stresie związanym z rozwodem. Jak sam opisywał, doświadczenie to było dla niego jak nagłe przejście z poczucia harmonii do zwykłej, często obciążonej napięciem świadomości codziennego życia. Różnica była na tyle wyraźna, że rozpoczął intensywne poszukiwania sposobów, które pozwoliłyby odzyskać utracony stan.

W wyniku tych badań powstała koncepcja tzw. wydarzeń rozwojowych. Zakłada ona, że określone momenty w rozwoju prenatalnym mogą wpływać na dostęp do konkretnych stanów świadomości w późniejszym życiu. Przykładowo, jeśli moment poczęcia przebiega bez reakcji traumatycznej, może to sprzyjać rozwinięciu stanu określanego jako Wewnętrzny Spokój, do którego dana osoba ma dostęp również po narodzinach.

Wydarzenia rozwojowe to momenty, w których organizm na poziomie biologicznym staje się bardziej złożony i rozwija nowe struktury. Jednocześnie – według tej koncepcji – na poziomie świadomości pojawia się większa zdolność odczuwania określonych jakości psychicznych, związanych ze stanami szczytowymi.

Przyjmuje się, że w okresie życia w łonie matki człowiek ma potencjalny dostęp do wszystkich tych stanów. Dlatego praca nad uzdrawianiem traum związanych z wczesnym rozwojem może – u wielu osób – przywrócić możliwość ich ponownego doświadczania.

Dla kogo przeznaczone są procesy przywracania Szczytowych Stanów Świadomości? Tego typu procesy kierowane są głównie do osób określanych jako wysokofunkcjonujące – czyli takich, które są psychicznie stabilne, mają uporządkowane życie i zmagają się z jednym lub kilkoma konkretnymi wyzwaniami. Zazwyczaj nie rekomenduje się ich osobom borykającym się z licznymi lub głębokimi problemami emocjonalnymi. W takich przypadkach odzyskanie stanu szczytowego nie zastępuje klasycznej terapii psychologicznej. Najpierw konieczna bywa praca nad podstawowymi traumami i wzorcami, takimi jak lęk przed odrzuceniem, doświadczenia z dzieciństwa czy schematy wyniesione z rodziny. Dopiero po ich przepracowaniu możliwe jest pełniejsze odczuwanie efektów pracy ze stanami szczytowymi.

„Skąd się wzięło moje zainteresowanie szczytowymi stanami świadomości? Do 29. roku życia żyłem w stanie psychicznym zdecydowanie różnym od tego, którego doświadcza większość ludzi. I ponieważ zawsze w nim funkcjonowałem, uważałem to za normalne zjawisko i nie czułem się inny niż pozostali ludzie (…) Wszystko zmieniło się, gdy ukończyłem 29 lat. W trakcie rozwodu całkowicie utraciłem mój stan. Różnica była tak dramatyczna, iż miałem wrażenie, jakby wykopano mnie z nieba i wrzucono do piekła. Zrozumiałem, jak pełna udręki i bolesna jest przeciętna świadomość. Różnice były oczywiste i radykalne. Nagle moja przeszłość zaczęła zawierać mnóstwo bolesnych pod względem emocjonalnym wspomnień. Zacząłem co noc miewać sny, co wcześniej nigdy mi się nie zdarzało. Zniknęło poczucie bycia żywym człowiekiem i odczuwania życia wokoło. Prawdy duchowe, które wcześniej zdawały mi się tak oczywiste, że nie rozumiałem, czemu właściwie ludzie tyle o nich rozprawiają, nagle stały się czymś, o czym trzeba mi było opowiadać i co należało zapamiętać. Cały czas odczuwałem niepokój i brak wewnętrznego bezpieczeństwa. Zacząłem oceniać ludzi zamiast interesować się tym, co robili. Z obecnej perspektywy wiem, że utraciłem wtedy stan zwany Ścieżką Piękna (Beauty Way – nazwa wywodząca się z kultury Indian amerykańskich). Była to dla mnie ogromna strata, kilkakrotnie rozważałem popełnienie samobójstwa. Przez kolejne lata dalej szukałem rozwiązania, ale żaden z nauczycieli, z którymi pracowałem, nie wiedział, o czym mówię. Wreszcie okazało się, że ów stan rozpoznają szamani, ale nie dysponują metodami przywracania go na stałe. W końcu pojąłem, że jeśli mam znaleźć sposób na odzyskanie tamtego stanu, muszę to zrobić sam. Nie było nikogo, kto mógłby mi to dać. Tak narodził się Instytut Badań nad Stanami Szczytowymi.”